De Open Utrechtse Studentenkampioenschappen schaken van 1973

Opnieuw iets uit de archieven. Maar omdat we allemaal schakers zijn, beginnen we met een diagram. Wat deed zwart?

Complimenten voor als je hier uit bent gekomen. Ik kan niet anders concluderen dan dat Utrechtse schakers vroeger erg goede ogen hadden. Het diagram komt namelijk uit de rondebulletins van de Open Utrechtse Studenten Schaakkampioenschappen van 1973. Een kloeke set vellen, en destijds een primeur. Met onze huidige OKU-rondebulletins (zie hier voor een voorbeeld) zetten we dus in feite een trend voort die 48 jaar geleden begonnen is!

Anders dan in 1970 hadden ze toen ook een goede typemachine. Bovendien werd er in die tijd goed geschaakt, er zaten echt mooie partijen tussen. Naspelen aanbevolen! Daarom volgen de bulletins hier integraal, al is ronde 4 zoek en werd er van de slotronde kennelijk geen bulletin gemaakt. Maar eerst de uitnodiging van destijds. Het is mogelijk dat de naam van de hoofdorganisator een bekende klank heeft.

De uitnodiging

Toernooibulletin 1e ronde, 2 mei 1973
Na een welkomstwoord en een kort praatje over de wedstrijdregels gehouden door wedstrijdleider Frits Loois ging de 1e ronde van het 4e Open Utrechtse Studentenschaakkampioenschap georganiseerd door Utstud weer eens van start. Er zijn op de kop af 30 deelnemers waaronder verschillende kanshebbers, zoals Helmond, Rol, Van de Linde, Den Ouden, Van Riel, Jongepier, Vreeken, Caljé, van Veen, De Jong. Enkele punten uit de eerste ronde: de vooruitgespeelde partij tussen de heren Jongepier en De Jong eindigde na stukverlies van Jongepier met een overwinning voor De Jong, reeds op de 11de zet, Van Haaften bood lange tijd sterke tegenstand tegen Den Ouden, wist zelfs winstkansen te verwerven, maar miste in tijdnood de winnende boot. Van Riel – Vennix was ook een “vluggertje” en eindigde na 12 zetten in een overwinning voor de witspeler, nadat Vennix “in” een matdreiging van de witspeler had gerocheerd. Zie partij. De Nederlandse jeugdkampioen Van der Linde kwam tegen Luchsinger niet verder dan remise.

 
 

Wedstrijdverslag van de tweede ronde
De 2de ronde bracht weer veel schaakleed en -vreugde. Een poging tot remise kwam op naam van Van Heck, reeds op de 1ste zet (!), in prakties gelijke stand, in de partij Helmond – Van Heck. De zwartspeler zou de rest van de partij zeer verdienstelijke tegenstand bieden, maar ging tenslotte ergens in de fout, winst dus voor Helmond. Overigens kwam er deze tweede ronde geen enkele remise voor, een bewijs voor de strijdlustigheid van de deelnemers! Vreeken won toch nog van Disselhof, na een blunder van deze laatste, waarbij mag worden opgemerkt dat Vreeken de gehele partij een stevig positioneel overwicht bezat. Bottenberg wist aanvallend Van der Linde voor onoplosbare problemen te stellen.

Meindert van der Linde vier jaar later (bron: OZU)

Nog enkele mededelingen: N.N. uit de eerste ronde is vervangen door Hofman, en de uitslag Verhoef – N.N. (1-0) is na overleg tussen beide partijen gewijzigd in ½-½. Uit het programma voor de 2de ronde werden de partijen Van der Linde – Taal resp. Bottenberg – Luchsinger omgezet in resp. Luchsinger – Taal en Bottenberg – Van der Linde. De partij tussen van Riel en van Kervel wordt donderdag gespeeld, en werd voorlopig op remise gehouden.

 
 
 

Wedstrijdverslag van de derde ronde
Opnieuw een ronde van strijd! Uitsluitend winst- resp. verliespartijen zijn er uit de derde ronde te melden. Wat kwam er zoal uit de klok? Van Breukelen won van Caljé met voorzichtig spel, na een foutje van de zwartspeler op de 19de zet, waarna deze geen spel meer had. Vreeken zette een Spaanse partij tegen den Ouden goed op, kwam goed te staan, maar gaf tegen het eind een pion weg, en verloor. Helmond had het tegen Luchsinger iets makkelijker (1-0), waardoor hij samen met Den Ouden en Van Breukelen aan de kop nestelde. Verhoef wist tegen Van Riel met minder materiaal zodanig te kombineren dat van Riel het spoor bijster raakte, en mat liep (net toen Eefje binnen kwam). De Jong won verrassend van Van Veen. In hoeverre een door Schadd aangegeven dameoffer van Van Veen de winst had kunnen brengen zal nadere analiese moeten uitwijzen. Verrassend was voorts de overwinning van Van Heck op Kees, en gezien de matige vorm van Vennix ook de overwinning van deze op Disselhof. Van Haaften kreeg eindelijk loon naar werken met zijn eerste punt, behaald tegen Reinboud.

 
 

Stand na de 3de ronde: 1/3 Van Breukelen, Den Ouden, Helmond 3, 4/5 Verhoef, Hofman 2½, 6/14 Caljé, De Jong, Bottenberg, Van Heck, Vreeken, Van Riel, Jongepier, Rol, Valstar 2, 15/17 Luchsinger, Janssen, Van Veen 1½, 18/28 Kees, Westerman, Van Kervel, Van der Linde, Van Haaften, Vennix, De Jongh, Donker, Taal, Van der Weyden, Pols 1, 29 Disselhof ½ 30/32 Reinboud, Schipper, Eskens 0.

Er stond ook (gerichte) reclame in de bulletins.

Van ronde 4 is er dus geen bulletin te vinden. Omdat het bulletin van ronde 5 veel partijen uit ronde 4 kent, vermoed ik dat deze ook niet bestaat, maar mocht iemand het tegendeel kunnen bewijzen, dan wordt dat passend beloond. Een aantal mooie partijen uit ronde 4:

 
 
 

De speelzaal, enkele jaren later (foto: GAU Utrechts Archief)

Wedstrijdverslag van ronde vijf
Na 5 ronden is het aantal serieuze kanshebber gereduceerd tot 4. De strijd gaat nu tussen Van Breukelen, Den Ouden, Verhoef en Rol. Caljé, die tot de vijfde ronde goed meedraaide, ging in deze ronde kansloos ten onder tegen Den Ouden.
Opvallende of opmerkelijke uitslagen uit deze ronde zijn: Helmond – Vreeken ½-½, na tien minuten spelen, Van Haaften – Kees ½-½. Van Haaften bereikte een glad gewonnen stelling, maar nam wijselijk het remiseaanbod van zijn tegenstander aan, aangezien hij nog ± 15 seconden over had. Schipper won zijn eerste partij en verliet daarmee de onderste regionen. Verhoef blijft hardhandig met Utstud-leden omspringen; in de vierde ronde was Helmond het slachtoffer. De afloop van zijn partij tegen Van Breukelen was op het moment dat dit geschreven is, nog niet bekend. Nog een uitslag uit de derde ronde: v.d. Linde – Janssen 1-0.

 
 
 

Kommentaar bij de 6de ronde
De belangrijkste uitslag vandaag was zonder twijfel die van de partij Van Breukelen – Rol (0-1), waardoor enerzijds Van Breukelen zijn eerste verliespunt opliep, en daardoor zijn leiderspositie moest prijsgeven, anderzijds er opeens een stoet kandidaten voor de eindzege klaar staat om van de minste misstap van de konkurrentie te profiteren. Wie komen er nog voor de eindzege in aanmerking? Naast Van Breukelen zijn dat: Rol, Verhoef, Jongepier, Van Riel en Van Veen, van welke kandidaten Van Veen wel als eerste zou kunnen eindigen, maar op grond van zijn weerstandspunten toch geen kampioen zal kunnen worden. Op grond van het programma voor vanavond, nl. Jongepier – Van Breukelen, Rol – Van Riel en Verhoef – Van Veen (voor wat betreft de bezetting van de hoogste plaatsen in de eindrangschikking althans), lijkt het dat de kansen van Van Breukelen het hoogst moeten worden aangeslagen. Bij een overwinning van Verhoef echter mag Van Breukelen geen remise spelen met Jongepier, omdat de weerstandspunten van Verhoef hoger zijn dan die van Van Breukelen. Affijn, veel mogelijkheden zijn aanwezig om van de laatste toernooiavond een spannende affaire te maken geheel in de stijl van de toernooitraditie. Opvallend is overigens wel de matige positie van de Nederlandse jeugdkampioen Van der Linde op de ranglijst. Te veel geschaakt? Geheel onderaan de ranglijst prijkt Reinboud, tot nu toe zonder enig winstpunt. Het blijkt voor een echte huisschaker lastig om zich te midden van het harde geweld van de klubschakers te handhaven.

 
 
 

Stand na de zesde ronde:
1/2 Van Breukelen, Rol 5
3/6 Verhoef, Jongepier, Van Riel, Van Veen 4½
7/8 Den Ouden, Caljé 4
9/12 Vreeken, Helmond, Hofman, Taal 3½
13/20 De Jong, Bottenberg, Vennix, Luchsinger, Valstar, Donker, Van Heck, Pols 3
21/24 Kees, v/d Weyden, Van Haaften, v/d Linde, 2½
25/28 Westerman, Disselhof, Schipper, de Jongh 2
29/30 Janssen, Eskens 1½
31 Van Kervel 1
32 Reinboud 0

Bas van Riel in 2019, als kampioen van Ballarat in Australië (bron www.ballaratchess.com)

Van de zevende ronde is er geen toernooibulletin, maar wel een eindverslag in Utstudnieuws, geschreven door Guus Rol:

Van 1-8 mei organiseerde Utstud, evenals in de 3 voorafgaande jaren het open studentenschaak kampioenschap van Utrecht. Dertig inschrijvers, meest leden van Utstud, streden om de titel. Besloten werd iedereen, tegen de oorspronkelijke bedoeling, in één groep onder te brengen. Zeven ronden Zwitsers moesten de winnaar bepalen onder de vele kanshebbers zoals Jongepier (kampioen vorig jaar), Den Ouden, Helmond, Rol, Caljé, v. Breukelen ea.
Toch wel verrassend nam Gijs van Breukelen van het begin af sterk de leiding, zodat hij na 5 ronden met 5 punten en een punt voorsprong op zijn achtervolgers nauwelijks achterhaalbaar bleek. In de zesde ronde struikelde hij echter over Guus Rol, terwijl ook de andere kanshebbers naderbij kropen. In de laatste ronde waren er maar liefst 5 serieuze kandidaten voor de titel, v. Breukelen, Rol, Jongepier, v. Riel en Verhoef. De eerste twee met ieder 5 punten op kop, de rest een half punt daarachter. Desalniettemin had v. Breukelen het lot nog steeds in eigen handen, omdat zijn weerstandstotaal aanmerkelijk hoger lag dan dat van Rol.
Het pakte echter anders uit. Toen v. Breukelen na een gevecht van 4 uur het hoofd moest buigen voor Jongepier, en Verhoef het via Van Veen ook tot 5½ punt bracht, nam Rol zijn kans waar en bracht in een spannend tijdnoodduel v. Riel op de knieën.
Voortreffelijk was ook de tweede plaats van outsider Verhoef, die met zijn agressieve aanvalsspel imponeerde. Zijn partij tegen Den Ouden, zeer elegant, verwierf terecht de schoonheidsprijs.
Tenslotte nog onze complimenten voor de voortreffelijke organisatie, speciaal voor het zeer geslaagde experiment met het dagelijks verschenen toernooibulletin. Tot een toernooiboek zal het niet meer komen, maar dat lijkt me op ons schaaktechnisch niveau ook nog wel wat teveel gevraagd.

De winnaar noemde dit zijn interessantste partij:

 

De eindstand

Tot zover! We zullen zien wat de archieven nog meer opleveren, maar tot nu toe valt het zeker niet tegen.

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd.