Hattrick voor het eerste en teamleider Evert

De verjonging van het eerste heeft ons geen windeieren gelegd: hoe lang is het geleden dat we het seizoen begonnen met 6 matchpunten uit 3 wedstrijden? Waar overige verslagen vaak bol staan van spitsvondig gewauwel, gemijmer over nachtelijk biergelal en geschiedkundige beschouwingen die alleen onze bard weet te waarderen (mijn vrouw, die het schrijven van een schaakverslag best lang vindt duren, zegt dan: “Ben je weer de hele geschiedenis van Wageningen aan het beschrijven?”), gooien we het nu over een andere boeg: een schaaktechnisch verslag op volgorde van het scoreverloop van de wedstrijd. Let daarbij even op de zwartveldige gefianchetteerde  lopers van Demre en de tegenstanders van Xander en Hugo: het leek wel een themamiddag.

  1. Marijn, wit aan bord 9

In een Nimzowitsch verdediging laat Marijn zich in op een niet-kritieke variant en bereikt weinig uit de opening. Zijn tegenstander grijpt echter lelijk mis met 16…Ld4?, maar in plaats van deze zet met tempowinst af te straffen laat Marijn de partij verzanden in remise door eeuwig schaak.

1. e4 Pc6 2. d4 d5 3. e5 f6 4. exf6

Niet de meest kritieke voortzetting en eigenlijk wat zwart wil.

4… Pxf6 5. Pf3 Lg4 6. Le2 Lxf3 7. Lxf3 e5 8.dxe5 Pxe5 9. Lh5+ g6 10. Le2 Lg7

Gegeven het partijverloop en de halfopen f-lijn: na 10… Lc5 staat de loper meteen naar f2 te koekeloeren.

11. O-O O-O 12. Pd2 c5 13. Pf3 Pe4 14. Pxe5 Lxe5 15. Lf3 Dd6 16. g3

16… Ld4?

Het is onduidelijk wat zwart hier miste, na een zet als 16… Tad8 is er weinig aan de hand.

17. Lxe4?

En vreemd genoeg gaat wit erin mee. Vanwege de penning over de d-lijn wint 17. c3 hier een vol tempo:

17. c3 Le5 18. Lxe4 dxe4 19. Da4 Tae8 20. Le3 gevolgd door Tfd1 en zwart moet maar zien dat hij de klappen op kan vangen.

17… dxe4 18. Lh6 Tf3 19. c3 Txg3+ 20. hxg3 Dxg3+ 21. Kh1 Dh3+ 22. Kg1 Dg3+

½-½

  1. Wesley, zwart aan bord 4

Wesley laat Pb5-d6+ in een hybride Taimanov / Sveshnikov / Löwenthal toe en doet daarmee vrijwillig afstand van zijn zwartveldige loper. Zijn tegenstander vergeet in het vervolg echter de zwarte velden op de damevleugel in bedwang te houden, eerst door een ongedwongen snelle dameruil en later door zijn loper op de koningsvleugel terug te trekken. Wesley trekt het initiatief naar zich toe, maar mist op zet 24 de meest kansrijke voortzetting. Net als bij Marijn eindigt ook deze partij in remise door eeuwig schaak.

1.. e4 c5 2. Pc3 Pc6 3. Pge2 e6 4. d4 cxd4 5. Pxd4 Pf6 6. Pdb5 a6

Ongebruikelijk. Bekend is de omzetting naar de Sveshnikov met 6… d6 7. Lf4 e5 8. Lg5 en Kramnik heeft een paar keer 6… Lb4 gespeeld.

7. Pd6+ Lxd6 8. Dxd6 De7 9. Dxe7+?

Speelt zwart in de kaart: de koning moet toch naar voren. Nuttiger is direct 9. Lf4 om veld d6 – en van daaruit zo’n beetje alle zwakke zwarte velden – onder controle te houden (lees: de opmars van de d-pion te verhinderen), zeker omdat zwart zich niet kan inlaten op 8… e5 9. Dxe7+ Kxe7 10. Lg5.

9… Kxe7 10. Lf4 d5

Zie het vorige commentaar. Overigens was 10… d6 ook het overwegen waard.

11. exd5 Pxd5 12. Pxd5+ exd5 13. O-O-O Le6 14. Le2 Tac8 15. The1 Kf6 16. h4 h6 

Tot zover alles keurig ontwikkeld en logisch gespeeld. Nu had wit echter enige profylaxe aan de dag moeten leggen en zich moeten beseffen dat hij speelt op de zwakte van de isolani op d5. Niet door direct torens te verdubbelen en Lf3 te richten, maar door eerst met behulp van Le3-b6! de zwakte vast te leggen en – vooral – de zwartveldige loper bij de bestoking van de d-pion te betrekken. Bijvoorbeeld 17. Le3! Thd8 18. Lb6 Td6 19. Lc5 Td7 20. b3 d4 21. Kb2 Lf5 22. Td2 Te8 23. Ted1 en de loper neemt volop deel aan het strijdtoneel. In de partij belandt de loper op een zijspoor.

17. Td2 Thd8 18. Lf3 g5 19. hxg5+ hxg5 20. Lg3

Nu volgt op 20. Le3 g4 21. Ld1 d4 22. Lf4 Lf5 23. Lg3 Kg6 en zwart is uit de problemen.

20… Kg6 21. a3?

Niet handig, 21. b3 Lf5 22. Kb2 is beter, vooral omdat 22… Pb4? 23. Te7 toelaat.

21… Pa5 22. Kb1 Lf5 23. Ted1 Pb3

Zwart heeft volledig het initiatief overgenomen.

24. Te2 Txc2?

Helaas, dit blijkt niet meer dan remise op te leveren, omdat de zwarte stukken elkaar in de weg staan bij het bestoken van de witte koning. Aangewezen was 24… Te8 waarna wit de volgende variant had moeten vinden: 25. Le5! Txe5 26. g4 Le4 27. Lxe4+ Txe4 28. Txe4 dxe4 29. cxb3 en nu zijn zowel Th8 als Tc6 gevolgd door f7-f5 interessant. Duidelijk is dat de zwarte koningsvleugelmeerderheid meer waard is dan de witte damevleugelmeerderheid.

25. Txc2 Tc8 26. Txd5 Lxc2+ 27. Ka2 a5 28. Td6+ Kh7 29. Lxb7 Pc1+

½-½

Zwart krijgt het matnet niet dicht en moet vroeg of laat in remise door eeuwig schaak berusten.

  1. Joris, zwart aan bord 6

Onze kleine kok brouwt van een Koningsindisch een Wolga, maar vergeet dan de witveldige lopers af te ruilen. Op zet 17 heeft wit een aantal kansrijke voortzettingen, maar kiest ervoor de meerpion te halveren. Niet veel later blundert Joris er echter nog een pion bovenop en dat had te veel moeten zijn. In het vervolg is wit echter niet doortastend en na een paar mindere voortzettingen, brengen de ongelijke lopers Joris uitkomst. Een wisselvallige partij.

1.. d4 Pf6 2. c4 g6 3. Pc3 Lg7 4. e4 d6 5. Pf3 O-O 6. h3 c5 7. d5 b5!? 8. cxb5 a6 9. bxa6 e6!?

De omzetting naar een Wolga is zo gek niet, maar dan ligt een zet als 9… Da5 of zelfs direct 9… Lxa6 wel in de lijn der verwachting. Die witte loper komt later aardig uit de verf op c4.

10. dxe6 Lxe6 11. Le2 Pxa6 12. O-O Db6 13. Pg5 Ld7 14. Lc4 h6 15. Pf3 Tfd8 16. Te1 Lc6 

 

17. Db3?

Ik ben benieuwd wat Joris op 17. Ph4 gepland had, een venijnig zetje waar ik niet zo gauw raad mee weet. Een alternatief is 17. a4 dat weliswaar Pb4 toelaat, maar na het vervolg 18. Db3 Db7 19. Ld2 heeft wit niet zo veel last van het gebruikelijke zwarte tegenspel over de a- en b-lijn dat als compensatie moet dienen voor de pionachterstand. Na het gespeelde is van een echte meerpion geen sprake meer.

17… Dxb3 18. axb3 Pb4 19. Txa8 Lxa8 20. Lf4 Ph5?

Het begin van een foutief plan dat wit een pion oplevert. Een betere zet was 20… Lf8 om Te8 mogelijk te maken: zwart dient de zwakke pion op d6 te compenseren door tegenspel tegen pion e4. Het schijnoffer op e4 (20… Pxe4) is ook een idee, maar dat heeft als nadeel dat de b3-pion een c-pion mag worden.

21.Lh2 Pc2

Met het inzien van de fout door 21… Pf6 houdt zwart de schade nog beperkt.

22. Td1 Pd4 23. Pxd4 cxd4 24. Pb5 Le5 25. f3 Kf8 26. Pxd4

Nu staat wit wel weer een volwaardige pion voor. Wellicht zou hij zelfs liever één van de twee b-pionnen van het bord halen om de toren achter de vrijpion te kunnen zetten.

26… Ke7 27. Nb5!?

Passed pawns need to be…

27… Pf4 28. Pc3 g5 29. Ta1 Lc6 30. Ta6 Lb7 31. Ta5 f5 32. exf5 Kf6 33. Pd5+?

Vergooit de winstkansen. Na 33. Lxf4 gxf4 34. Le6 d5 35. Kf1 kan wit rustig doorknutselen.

33… Lxd5

Maar niet zo! Na 33… Pxd5 34. Lxd5 Ld4+ 35. Kh1 (niet naar f1, vanwege Lb6 en rara wat er op Tb5 volgt) Tc8! 36. Lxd6 Tc1+ 37. Kh2 Lxd5 38. Txd5 Td1 39. Bc5 Bg1+ 40. Lxg1 Txd5 41. g4 en dit gaat niemand winnen.

34. Lxd5 Kxf5 35. Le4+ Ke6 36. Kf1?

Aangewezen was 36. g3! om de strijd gaande te houden. Nu forceert zwart min of meer remise.

 36… Tc8 37. Lxf4 gxf4 38. Td5 Tc1+ 39. Ke2 Lxb2 40. Td2 Lc3 41. Td1

½-½

  1. Xander, wit aan bord 5

Xander had zijn dag niet. Na in de opening op onbekend terrein te zijn gekomen, kiest hij voor een alles-of-niets aanpak: met een pion op f6 loert hij naar een moment om met Ph4-f5 de zwarte koningsstelling over de g-lijn open te breken en mat te zetten. Maar zwart kan al snel dameruil afdwingen met een nauwkeurige 21e zet en dan blijkt de pion op f6 een zorgenkindje. Hoewel de zwarte loper op h8 in bedwang wordt gehouden, bindt deze ook de witte toren aan de verdediging van de pion. Dat geeft zwart de gelegenheid om de zwakke damevleugelpionnen één voor één op te peuzelen. Tussen aanhalingstekens het commentaar van de oude meester zelf.

1..d4 d6 2. c4 Pf6 3. Pc3 Lf5 4. Pf3

4. f3 en 4. g3 zijn gezonde alternatieven. De zwarte opstelling is overigens vorig jaar nog door de uitdager om de wereldtitel gespeeld in het Amerikaans kampioenschap en zeker niet gek.

4… g6 5. g3 Pe4 6. Lg2!?

6. Ld2 was de zet van Onishuk tegen Caruana en ik zou er hier ook alles aandoen om de Nimzo-dubbelpion te vermijden.

6… Pxc3 7. bxc3 Le4 8. O-O Lg7

“Op onbekend terrein terecht gekomen speel ik de opening niet erg geïnspireerd. Zwart heeft geen probleem en gelijk spel.”

9. Ph4 Lxg2 10. Kxg2 O-O 11. e4 c5 12. f4 e6 13. f5 exf5 14. exf5 Pc6 15. Df3

“Het plan met de pion naar f6 ziet er veelbelovend uit, maar zwart kan de stelling op tactische wijze overeind houden waarna wit met zwaktes blijft zitten.”

15… cxd4 16. f6 Lh8

“De loper op h8 krijgt van de engine kennelijk geen aftrek. Als mens had ik het idee vrijwel gewonnen te staan.”

17. cxd4 Pxd4 18. Dd5 Db6 19. Lh6

“19. Le3 Db2+ 20. Tf2 Pc2! Zwart overleeft penning na penning en staat hier gewonnen.”

19… Tfe8 20. Tab1 Te2+ 21. Kh3

21… Te5

“De enige verdediging! Wonderbaarlijk genoeg wordt hier de stelling als gelijk geëvalueerd. Het eindspel echter mishandel ik op brute wijze.”

22. Txb6 Txd5 23. cxd5

De aangewezen weg was 23. Txb7 Th5 24. Ld2 waarna er niet veel aan de hand is. Na de partijvoortzetting blijven er zeer ongelijke torens over.

23… axb6 24. Le3 Pb5 25. Pg2 Pc3

“De rest is niet langer interessant. Wits pionnen vallen een voor een en de witte toren moet passief blijven om f6 te blijven dekken. Daarom had wit beide torens op het bord moeten houden.”

26. g4 Pxd5 27. g5 h6 28. gxh6 Ta3 29. Te1 Lxf6 30. Kg4 Txa2 31. Pf4 Ta4 32. Kf3 Pxe3 33. Txe3 Le5 34. Pd5 Kh7 35. Pxb6 Th4 36. Te1 Txh2 37. Tc1 Kxh6 38. Tc7 Tb2 39. Pd5 Kg7 40. Td7 b5

0-1

  1. Hugo, wit aan bord 3

Ongeveer tegelijkertijd was Hugo klaar, waardoor we maar heel even achter hebben gestaan. Een op het oog regelmatige overwinning waarin Hugo een ruimtevoordeel uitbouwt en vervolgens inruilt voor een zwarte koningsruïne. De technische afwerking kon wat strakker, maar het eindresultaat telt.

1.. c4 e5 2. Pc3 Pf6 3. e3 Lb4 4. Pge2 O-O 5. a3 Le7 6. d4 exd4 7. Dxd4 Pc6

Een alternatief ontwikkelschema is 7… c6 8. Pf4 Pa6 9. Le2 Pc5 10. Tb1 d5 11. b4 Pe6 12. Pxe6 Lxe6 met prima stelling voor zwart (Grachev-Nyzhnyk, Turks Teamkampioenschap 2013).

8 .Dd1 a5 9. Pg3 d6 10. Le2 Le6 11. e4 Dd7!?

Een sjabloonzet waarna de verdere ontwikkeling een lastig vraagstuk wordt, zo blijkt ook uit de volgende zetten van zwart. Ik zou hier zelf voor 11… Pd7-c5 gaan, waarna zwart met a4 en Lf6 constructieve vervolgideeën heeft. In de partij niet, zo lijkt het.

12. b3

Deze stelling beoordeelt Hugo als zeer prettig voor wit, sterker nog, hij repte zelfs over ‘gewonnen’. Aan zelfvertrouwen geen gebrek, maar dat gaat toch echt te ver: voorlopig is er weinig aan de hand. Wel heeft wit een prettig ruimteoverwicht en is het zoals gezegd zoeken naar nuttige zetten voor zwart.

12… Pg4

12… h5! 13. Pxh5 Pxh5 14. Lxh5 a4! 15. Pxa4 b5 16. cxb5 Pa5 is een fantastische variant waarmee zwart het initiatief grijpt.

13. Pd5 Pf6 14. Lb2 Lxd5 15. cxd5 Pe5 16. f4 Pg6 17. O-O

Nu heeft wit alle troeven in handen: centrumoverwicht, ruimteoverwicht, loperpaar.

17… Tfe8 18. a4 c6 19. Dd4 Lf8 20. Tae1 Dc7 21. Tc1 c5?

Niet alleen wordt de druk op het witte centrum verlicht, bovendien wordt de eigen damevleugelmeerderheid immobiel gemaakt én er wordt een pion op de kleur van de eigen loper vastgelegd.

22. Dc4 Tac8 23. Lxf6 gxf6 24. Lg4 Tb8 25. Db5 Te7 26. Lf5 Lg7 27. Ph5 Ph4 28. Tc3 Pxf5 29. exf5 Kf8 30. Pxg7?

Een merkwaardige beslissing, die berust op de misvatting dat zwart zich niet kan verdedigen. 30. Tg3 Lh8 31. Dd3 Db6 32. Dc3 en vanwege de dreiging Pxf6 moet zwart zich inlaten op het eindspel 32… c4+ 33. Kh1 Db4 34. Dxc4 Dxc4 35. Lxc4, dat maar één kanshebber voor de winst kent. Merk op dat deze loper op h8 er heel wat beroerder voor staat dan die bij Xander.

30… Kxg7 31. Tg3+ Kh8 32. Dd3 Tee8 33. Th3 Tg8?

Volgens Hugo kon zwart de meubels, herstel meubelen nog redden: “Hij had één kans om de meubelen te redden, namelijk met 33…De7 omdat na het geplande 34. Dg3, De4! de meubelen blijkt te redden.”

34. Dc3 De7 35. Te1 Df8 36. Tee3 Tg4 37. Teg3 Txg3 38. hxg3 Dg7 39. Dxa5 Te8 40. Dc7 Dg4 41. Dxf7 Dg8 42. Txh7+

Het omdraaien van de laatste zetten behoorde ook tot de mogelijkheden, zonder effect op het resultaat.

1-0

Een tussenstand van 2,5-2,5 waar niet veel later nog weer een remise aan toegevoegd werd.

  1. Jan, wit aan bord 1

Aan de voorbereiding kon het niet liggen. Warmgedanst op een bruiloftsfeest in Enschede en vol vuur om het dame-Indisch van Timman te bestoken verscheen ik aan de start, want wat is er nu mooier dan die opening tegen de levende legende op het bord te krijgen. Uiteraard werd het iets anders: een Bogo en vermoedelijk speel ik niet de meest kritieke variant. Na een gelijke openingsstrijd trekt Timman in het middenspel het initiatief naar zich toe en moet ik alle zeilen bijzetten om het zwarte overwicht binnen de perken te houden.

1..d4 Pf6 2. Pf3 e6 3. c4 Lb4+ 4. Ld2 De7 5. g3 Pc6 6. Lg2

Het andere plan is 6.Pc3 Lxc3 7.Lxc3 Pe4 8.Tc1 zoals Karpov en Korchnoi het speelden. De volgende

partij toont een typisch spelverloop: 6. Pc3 Lxc3 7. Lxc3 Pe4 8. Tc1 O-O 9. Lg2 d6 10. O-O Pxc3 11. Txc3 e5 12. d5 Pd8 13. c5 dxc5 14. Dc2 b6 (Het alternatief is 14…e4 gevolgd door f5 en c6.) 15. b4!? (15. Re3! f6 16.

Pxe5 fxe5 17. d6 is niet het soort kwaliteitsoffer waar Petrosian patent op had. De witte torens zijn te actief om van volwaardige compensatie te kunnen spreken.) 15… Pb7 16. Pd2 Tb8 17. bxc5 Pxc5 18. Pb3 Pxb3? en wit had het voor mekaar: zwart ging ten onder aan de zwakke c-lijn in Mikhalevski-Wemmers,

Belgische competitie 2011. Na 18…Pa6 heeft wit nog wat te bewijzen.

6… Lxd2+ 7. Pbxd2 d6 8. O-O O-O 9. e4 e5 10. d5 Pb8 11. b4

Ik twijfelde tussen deze zet en 11.Pe1, de zet die tegelijkertijd (?) door Koen Leenhouts werd gespeeld tegen Ruud Janssen in het meesterklasseduel HWP Sas van Gent – BSG. Achteraf veroordeelde Timman 11.b4 maar het plan is toch niet gek: als in een Koningsindisch verhinderen dat zwart een paard op c5 kan verankeren en ruimte pakken op de vleugel waar het ruimteoverwicht het grootst is. Na trager spel heeft zwart geen problemen, zoals ook blijkt uit 11. Pe1 a5 12. Pd3 Pa6 13. b3 (13.a3 en 13.f4 zijn de alternatieven.) b6 14. a3 Pc5 15. Dc2 Ld7 16. b4 Pxd3 17. Dxd3 Ta7 18. Dc3 Tfa8 19. Pb3 ½-½

(Petrosian-Tal, Las Palmas 1975).

11… a5 12. a3 Pa6 13. Db3 Ld7 14. Pe1

Consistent, hoewel ik ook naar 14.Dc3 keek. Maar dat betekent wel dat wit zich in moet laten op dxc6 om geen onheil over de c-lijn af te roepen, waarna zwart vrij spel heeft: 14. Dc3 c6 15. dxc6 bxc6 16. c5 axb4 17. axb4 dxc5 18. bxc5 Pxc5 19. Txa8 Txa8 20. Pxe5 Pa4 21. Da1 Le8 en het lijkt me stug dat wit hier

veel beter staat.

14… c6

14… axb4 15. axb4 Pc5 16. Db1 Txa1 17. Dxa1 Pa4 18. Pd3 Ta8 19. f4 leek me prettiger voor wit: de zetten op de damevleugel brengen zwart weinig. Timman dacht er ook niet lang over na: 14…c6 is de aangewezen zet.

15. Pd3 cxd5 16. cxd5 Lb5 17. Pc4

Hier gaat het om, wat mij betreft is dit in deze stelling de enige. Zoals gezegd is het hele idee van de witte opzet een zwart paard op c5 te verhinderen en na andere zetten verliest wit de controle over dit veld.

17… a4 18. Da2 Lxc4 19. Dxc4 Dd7

Hier begon mij te dagen dat er een zwarte paardinvasie zat aan te komen, iets waar Timman patent op heeft. De route c7-b5-d4 lonkt. Dit noopte mij tot de volgende zet, die ik eerlijk gezegd niet graag deed. Liever had ik een zwarte pion op b5 zien verschijnen, waarna wit al zijn stukken op de c-lijn en de b-pion kan richten. Dé zet was dan ook het tegenintuïtieve 20.Pb2! Het ziet er niet uit, maar na de dameterugtocht dreigt Pc4 en als dan toch b7-b5 volgt, heeft wit alle tijd zijn paard naar het ideaalveld e3 om te spelen.

  1. f4!?
  2. Pb2! Tfc8 (20…Pc7 21. Dd3 Pb5 22. Pc4 en na f2-f4 is het zwarte paard zijn steunpunt kwijt of moet zwart een gedekte vrijpion op d5 toelaten.) 21. Dd3 b5 22. Tfc1 en geef mij maar wit. Pd1-e3, Lf1, Txc8 en Ta2-c2: de zetten wijzen zich vanzelf. Terwijl de zwarte paarden weinig kunnen uitrichten.

20… Tac8 21. Da2 exf4 22. Txf4

Die toren heeft uiteraard maar één bestemming, Hugo zal dat beamen. Met Db2, Taf1, Pf2-g4 in het achterhoofd heeft wit voldoende dynamische compensatie voor het verlies van de c-lijn.

22… Tc3 23. Dd2 Tfc8 24. Txf6 gxf6 25. Dh6

Waar op de vorige zet Pc5 tactisch faalde, is het nu wel een optie geworden: 25. Pc5 Pxc5 26. Dxc3 Pb3 27. Dxf6 Pxa1 28. Dg5+ Kf8 29. Dh6+ Ke8 30. Lh3 Dd8 31. Lxc8 Dxc8 32. Dxd6 en wie het weet, mag het zeggen. Dynamisch evenwicht?

25… Dg4

Uiteraard niet 25… Txd3 26. Lh3 Dc7 27. Lf5

26. Lh3 Dxe4 27. Pf2 Dxd5

Hoewel het inmiddels 2 pionnen zijn, heeft wit hierna voldoende compensatie. 27… De5! houdt de boel bij elkaar vanwege het schaak op d4. Na een variant als 28. Lxc8 Txc8 29. Tf1 Tc4 30. Tc1 Txc1+ 31. Dxc1 Kg7 32. Dc8 h5 33. Dxb7 De1+ 34. Kg2 Pxb4! 35. axb4 a3 36. Da6 Dxb4 37. Pd3 De4+ 38. Kf2 a2 39. Dxa2 Dxd3 moet wit serieus aan de bak.

  1. Td1!?
  2. Lxc8 Txc8 29. Dxf6 De5 30. Pg4 Dxf6 31. Pxf6+ Kg7 32. Pe4 d5 33. Pd6 Tc3 34. Pxb7 Kf6 was waarschijnlijk nauwkeuriger, maar toch maak ik me in deze stelling wat zorgen om de zwarte activiteit.

28… Dg5 29. Dxg5+ fxg5 30. Lxc8 Txc8 31. Pe4

Uiteraard, anders heeft zwart Tc3.

31… Kf8?

De meest natuurlijke, maar wel de zet die de winstkansen vergooit. Ik was in tijdnood en kon niet alles overzien, maar door mijn hoofd flitste dat h7-h6 wel eens slecht nieuws kon betekenen. In ieder geval behoudt 31… h6! het numerieke overwicht. 32. Pxd6 (32. Txd6? f5 gevolgd door Tc3; 32. Td3!? Kf8 33. Kf2 Tc2+ 34. Ke3 Txh2 35. Pxd6 Pc7 36. Pxb7 Pb5 37. Pc5 Ta2 38. Pxa4 Pxa3 en ook hier is een pion een pion.) 32… Td8 33. Kf2 Pxb4 34. axb4 a3 35. Ke3 a2 36. Ta1 Txd6 37. Txa2 met een ondankbare taak. Na het gespeelde 31…Kf8 is wit uit de problemen.

32. Txd6 Tc6

Ik maakte mij nog even zorgen over 32… Tc1+ 33. Kf2 Ta1 maar dankzij de slechte positie van het zwarte paard houdt wit het in balans: 34. b5 Ta2+ 35. Kg1 Pc7 36. Tb6 Txa3 37. Txb7 Pe6 38. Ta7 Tb3 39. Pd6=.

33. Td3

Maakt niet onbelangrijk ook Pc3 mogelijk.

33… Pc7 34. Pxg5 Pb5 35. Td7 Tc7 36. Txc7 Pxc7 37. Pe4 Pd5 38. Kf2 Ke7   ½-½

Nog 4 borden te gaan en op voorhand was niet duidelijk dat we daar 3½ punt gingen halen. Sterker nog, alleen John stevende op winst af met een dame meer, op de overige borden stonden we eerder minder. Maar daarin schuilt het venijn van de rat: in de staart!

  1. Evert, zwart aan bord 8

Evert mocht aantreden tegen een invaller, in plaats van de ons bekende David van Eekhout. Hij neemt een opstelling in waar zijn tegenstander wel raad mee weet. Als die op de 26e zet naar de goede toren had gegrepen, was het een hard gelag geworden voor onze topscorer. Maar hij vindt het niet en met de schrik vrijgekomen en de stelling weer in evenwicht, gaat Evert er nog eens voor zitten.

1..d4 g6 2. Pf3 Lg7 3. c4 Pf6 4. g3 O-O 5. Lg2 d6 6. O-O c6 7. Pc3 a6 8. e4 b5 9. e5 Pe8

Dit soort opstellingen vind ik niks voor zwart, wit krijgt wel heel veel ruimte cadeau. Maar ja, over smaak…

10. De2 Pc7 11. Lg5 d5 12. cxd5 cxd5 13. Tac1 Lb7 14. De3 Te8

Na 14…Pe6 15. Lh6 Pc6 16. Pe2 Db6 17. Lxg7 Pxg7 gaat het nog voor zwart, hoewel de lopers hier ondanks de gelijke (veld)kleur heel ongelijk zijn. Na de partijvoortzetting blijft zwart vrij passief en wit voert de druk vrolijk op.

15. Lh6 Lh8 16. h4 Pd7 17. Lh3 Pf8 18. Pe2 Lc8 19. Lxc8 Txc8 20. Pf4 Lg7 21. Lxg7 Kxg7 22. Tc6 Pfe6

23. Tfc1 Pxf4 24. Dxf4 Pe6 25. Txc8 Dd7

.

26. T8c7?

De verkeerde toren. 26. T1c7! Pxc7 27. Pg5 e6 28. Df6+ Kg8 29. Pxf7 Dxf7 30. Dxf7+ Kxf7 31. Txc7+ en dit gaat zwart niet remise houden.

26… Pxc7 27. Pg5 Tf8 28. Kg2 h6 29. Pf3 Pe6 30. Dd2 Tc8

En zwart is uit de problemen.

31. Txc8 Dxc8 32. b3 Db7

Er is weinig aan de hand: 33. Db4 behoudt de status quo, 33. h5 is wat actiever, het paard omspelen naar c2 is een idee. Wat wit doet is tempi weggeven, want een centrumpion is meer waard dan een randpion. Dat geeft Evert de kans om eens te gaan bouwen aan een initiatiefje en met speldenprikjes blijft hij de tegenstander net zo lang bestoken tot deze in de fout gaat. Hulde voor de vasthoudendheid van onze teamleider!

33. Ph2? Db6 34. Pf3 b4 35. Kf1 a5 36. Ke1 Db5 37. De2 Dc6 38. Dd2 Pc7 39. Pg1 a4 40. bxa4 Dxa4 41. Db2 Pb5 42. Pe2 Pa3 43. Db3 Db5 44. Pf4 Pc4 45. Pd3 Db6 46. Pc5 e6 47. f4 Pa5 48. Dd3 Pc6 49. Kf2 h5 50. Ke3 Pe7 51. Da6 Pf5+ 52. Kf2 Db8 53. Pb3 Dc7 54. Dd3 Da7

54… Dc4 gevolgd door een koningswandel lag meer voor de hand.

55. Dd2 Da4 56. Dc2 Db5 57. Dd2 Dc4 58. Kg2 Kf8 59. Kf2 Ke8 60. Kg2 Kd8 61. Pa5?? Dc3

0-1

  1. John, wit aan bord 7

Bij ons was voorzitter, clubkampioen en meest recente IM Niels verhinderd en daarvoor viel JoCo in. Overigens zal Niels het laatste predicaat snel af moeten staan aan David van Kerkhof, die ik op deze plek ook nog even feliciteer met het behalen van 3 IM-normen – wat mij betreft de moeilijkste horde op weg naar de titel, die rating volgt wel. John toonde zich bekwaam in het middenspel, overspeelde zijn tegenstander, zag even niet hoe het verder moest maar bouwde een trucje in en warempel! een dame wordt veroverd tegen paard en toren. Direct erna zit er een knallende combinatie in die John mist. Ook het behouden van de vrijpion ziet John over het hoofd en niet veel later moet hij berusten in remise omdat de zwarte vesting niet te slechten is.

1..d4 d6 2. e4 Pf6 3. Pc3 c6 4. Pf3 Lg4 5. Le2 e6!? 6. O-O d5 7. exd5?

Vreemd: zwart verspeelt tempi in de opening en wit profiteert daar niet van door zijn ontwikkelingsvoorsprong met tempowinst uit te breiden.

7… cxd5 8. Lf4 a6 9. Te1 Le7 10. h3 Lh5 11. Pe5 Lxe2 12. Dxe2 O-O 13. Tad1 Pbd7 14. Pg4

Een terugzet? Wacht maar, John heeft een heel aanvalsscenario in gedachten over de h-lijn.

14… Tc8 15. Td3 Pxg4 16. hxg4 Te8 17. Th3 Pf8 18. Dd3 b5 19. Th5 Dd7 20. Pd1 Dc6 21. Pe3 Ld6 22. Lxd6 Dxd6 23. c3 g6 24. Th3 f5

Het aanvalsplan van John komt hiermee tot een halt, maar wit heeft zeker positioneel succes geboekt.

25. Dd1 b4 26. Da4 bxc3 27. bxc3 f4 28. Pc2 Dd7?

Mist een uitgelezen kans om de achtergebleven zwakke e-pion op te lossen met 28… e5! Het vervolg speelt John daadkrachtig.

29. Dxa6 Ta8 30. Dd3 Txa2 31. Pb4 Ta3

 

32. Dd2!

Noem het een dubbele aanval: behalve dat f4 bedreigd wordt, zou ik me met zwart ook heel veel zorgen maken om het springvermogen van het witte paard en het vrijgemaakte veld d3.

     32… Tc8 33. Pd3 g5 34. Pc5 De7 35. Db2 Tca8 36. Td3 Dd6 37. Td2 T3a7

Weer mist zwart de kans zijn achtergebleven e-pion op te spelen. Merk op dat wit na 37… e5 38. Txe5?? mat gaat via a1 en h6.

38. Tde2 Te7 39. Te5 h6 40. Dc2 Kg7 41. c4 dxc4 42. Dxc4 Tae8 43. Ta1 Td8 44. Ta4 Kf7

Wit staat heel goed, maar de genadeklap wordt nog niet gevonden. Dát soort momenten zijn bij uitstek geschikt om eens na te gaan of het niet kan schelen als de koning vast de onderste rij verlaat. Net een tikkeltje veiliger, in sommige varianten geen vervelend schaak en de tegenstander mag een constructieve zet zien te vinden: Carlsenschaak.

45. Db3 Tb8 46. Da2 Db6 47. Te1 Db2 48. Dc4 Db5 49. Dc2 Dc6? 50. Tc4?

Mikt op een trucje waar zwart wonderwel intuint. 50. Ta6! Dd5 (50… Db5 51. d5) 51. Pxe6 en wit breekt door.

50… Tc8?? 51. Pd3 Dxc4 52. Pe5+ Kf6 53. Pxc4 Tec7 54. De4

  1. Txe6+! (om met Euwe te spreken: “Ja, ook in stellingen met materiaal overwicht kan men combineren. Of juist in die stellingen!”) Pxe6 (54… Kxe6 55. Df5+ Ke7 56. De5+ Kf7 57. Pd6+ Kg8 58. Pxc8 Txc8) 55. Qf5+ Ke7 56. d5 Txc4 57. Dxe6+ Kf8 58. d6 Tc1+ 59. Kh2 Tb8 60. De7+ Kg8 61. d7 Td1 62. De8+). Niet een voor de hand liggende combinatie, maar de combinatie van dame en paard tegen koning is nu eenmaal zeer sterk. John gaat rustig verder, te rustig.

 

54… Txc4 55. De5+ Kg6 56. d5 Tc1 57. dxe6

  1. d6! voorkomt de ellende in de partij: de ruil van de e- voor de h-pion waarna zwart een vesting optuigt. 57… Txe1+ 58. Dxe1 Td8 59. De5 Kf7 60. g3 fxg3 61. Dxg3 Td7 62. Dd3 en wit kan zijn koning eens aan het werk gaan zetten.

57… Txe1+ 58. Dxe1 Kf6 59. e7 Pe6 60. De4 Kxe7 61. Dh7+ Kd6 62. Dxh6 Tc1+ 63. Kh2 Tc2 64. f3 Tc5 65. Dg6 Tc7 66. g3 fxg3+ 67. Kxg3 Tc5

De stukken staan optimaal opgesteld om het witte materiaaloverwicht teniet te doen.

68. Kf2 Tc7 69. Df6 Tc5 70. Ke3 Tc7 71. Db2 Tc5 72. Db4 Kd5 73. Db3+ Kd6 74. Db6+ Kd5 75. Db7+ Kd6 76. Db4

½-½

  1. Demre, zwart aan bord 2

Demre komt prima uit de opening, maar op de 11e zet maakt hij het zichzelf lastig door een pion op c5 aan te bieden voor ruil waarna het thema van de dag actueel wordt: de slechte zwartveldige loper. Nu is Demre niet iemand die zich zomaar van het bord laat duwen en gauw zoekt hij dan ook actief tegenspel over de damevleugel. Dat levert een gelijkstaand eindspel op, maar dankzij een zelfpenning kan wit zijn blokkerende wurggreep niet handhaven en kan Demre de meerpionnen aan het werk zetten en stapje voor stapje wit oprollen.

1.. e4 d6 2. d4 Pf6 3. Pc3 g6 4. Lg5 Lg7 5. Dd2 h6 6. Lh4 O-O 7. O-O-O c6 8. f4 b5 9. Ld3 Da5 10. Kb1 b4 11. Pce2 c5!?

Gegeven het partijverloop denk ik dat Demre een volgende keer liever naar 11… Pbd7 12. Pf3 La6 grijpt.

12. dxc5 Le6 13. Pc1 dxc5

Het alternatief is 13… Dxc5 maar dan volgt 14. Pf3 gevolgd door f4-f5 en met Lf2 achter de hand heeft wit het initiatief in handen.

14. Lxf6! exf6 15. f5 gxf5 16. exf5 Ld5 17. Le2

Een ander idee is 17. Ph3-f4

17… Lb7 18. Lf3 Pc6 19. Df2!?

Met 19. Pb3 Db5 20. Dd5 kan wit een pion op halen die niet vergiftigd is. De partijzet geeft nog geen voordeel uit handen, dat gebeurt pas op zet 30. 

19… c4 20. Td7 Db5 21. Pge2 Tad8 22. Thd1 Txd7 23. Txd7 Pa5 24. Tc7 b3 25. axb3 cxb3 26. Lxb7 bxc2+ 27. Rxc2

  1. Kxc2! Pxb7 28. Pc3 Da6 29. De2 Dxe2+ 30. P1xe2 dwingt zwart een eindspel in met wederom een belabberde zwartveldige loper.

27… Pxb7 28. Dxa7 Pd6 29. Dc5 Da6

30. g4?

  1. Pd4 Ta8 31. Pdb3 was nodig en pas daarna g4. Nu is zwart volledig terug in de partij.

30… Ta8 31. Da3 Dxa3 32. bxa3 Txa3 32… h5!

33. Pf4 Lf8 34. Ph5 Pe4 35. Tc8 Th3 36. Te8 Pc3+ 37. Kc2 Pd5 38. Pd3 Pe3+ 39. Kc3?

Wit pent zichzelf en dat is niet handig. 39. Kd2 Nxg4 40. Ndf4 Rxh2+ 41. Kc3 en het is mij niet duidelijk hoe zwart ooit verder komt. In de partij kan wit het verlammende paard op h5 niet handhaven en dat maakt alle verschil.

39…Pxg4 40. Te4 Txh5 41. Txg4+ Kh7 42. h4 Ld6 43. Kd2 Txf5

Dit is aan Demre wel toevertrouwd.

44. Ke2 Td5 45. Ke3 h5 46. Tg2 Le5 47. Pe1 Td4 48. Pf3 Tg4 49. Ta2 Lf4+ 50. Kf2 Lg3+ 51. Kf1 Tf4 52. Kg2 Lxh4 53. Ta5 Kg6 54. Ta8

Het was of 54. Pxh4+ en zwart testen in een h- en dubbele f-pion toreneindspel, of een handje geven.

54… Tg4+ 55. Kf1 Lg5 56. Ta6 Lf4 57. Kf2 h4 58. Ta8 Kg7 59. Ta5 Lg3+ 60. Kf1 Kg6 61. Ta8 Kf5 62. Ta5+ Le5 63. Pg1 Tg3 64. Kf2 Ke4 65. Kf1 h3 66. Ta4+ Kf5 67. Th4 h2 68. Pe2 Tg4

0-1

  1. Paul, zwart aan bord 10

Paul speelt de opening tam, het middenspel goed en het eindspel meesterlijk. Het leerzame gedeelte zit hem dus in het partijverloop na de diagramstelling, want eerlijk is eerlijk: die fase speelt Paul met vaste hand.

1..e4 c5 2. c3 Pf6 3. e5 Pd5 4. d4 cxd4 5. cxd4 e6 6. Pc3 Pxc3 7. bxc3 d6 8. f4 Ld7

Zowel 8… Dc7 als 8… dxe5 liggen meer voor de hand. De loperzet belemmert wit niet in de gedroomde ontwikkeling.

9. Pf3 Pc6 10. Ld3 Le7 11. O-O Dc7 12. De1 Tc8 13. exd6 Dxd6 14. a4 O-O 15. La3 Dc7 16. Pg5 h6 17. Pe4 Lxa3 18. Txa3 Dd8!?

Iedere Grünfeld- en Nimzospeler kijkt hier naar 18… Pa5, maar dat laat wel een eeuwig schaakcombinatie toe. Een goed alternatief is dan ook 18… Pe7. De gespeelde zet betekent feitelijk een achteruitgang in de ontwikkeling en dat kan niet de bedoeling zijn.

19. Pc5!? b6 20. Pxd7 Dxd7 21. f5 exf5

21… Dd6! en vanwege de dreiging Pxd4 moet de toren de loper indirect blijven dekken door middel van Tb3, waarna zwart rustig op f5 kan slaan gevolgd door Tce8.

  1. Lxf5 Dd6 23. Lxc8 Dxa3 24. Ld7 Pb8?

Nou niet bepaald een mooi veld voor een paard, er lijkt toch niets mis met 24… Dd6 of, als het paard dan toch terug moet, 24… Pe7.

25. Le8 Dd6 26. Lb5 Pc6 27. De4 Pa5 28. Te1 Tc8 29. Te3 Da3 30. h3?

30. h4 natuurlijk, gevolgd door h5.

30… g6 31. d5 Dd6 32. Td3 Pb7 33. Dg4 Td8 34. Lc6 Pc5

Er is nog niet veel aan de hand, maar toch zou ik met wit zenuwachtig worden van mijn slechte loper, mijn losse pionnen en zwarts ferme controle over de zwarte stopvelden.

35. Td4 De5 36. Dh4 De3+ 37. Kh2 Td6 38. Dg3 Dxg3+ 39. Kxg3

Zo de dames zijn eraf, dan kan nu het leerzame gedeelte beginnen. De zetten van Paul spreken voor zich.

39… Kf8 40. Kf3 Ke7 41. Td1 Tf6+ 42. Ke3 Kd6

Dr. Hommerson aan het werk: het stopveld wordt keurig overgepakt door de koning, zodat de toren actief kan worden. Dit eindspel is al heel goed voor zwart en dan blijft Paul ook nog eens kalm en consequent zijn stelling verbeteren. Een martelgang voor de tegenstander.

43. c4 Tf5 44. Td4 Te5+ 45. Kf3 Te1 46. Th4 h5 47. Tf4 Pd3 48. Td4 Pe5+ 49. Kf2 Tc1 50. Lb5

Saillant detail: dit is de laatste keer dat de loper in beweging komt, verstoken van aanknopingspunten in het zwarte kamp en belast met de verdediging van de eigen pionnen.

50… Tc2+ 51. Kg3 g5 52. h4 Tc3+ 53. Kf2 Pg4+ 54. Ke1 gxh4 55. Tf4 f6

55… Tc1+ gevolgd door Tg1 is dwingender. Maar Paul heeft geen haast.

56. Tf5 h3 57. gxh3 Txh3 58. Kd2 Ke7 59. Tf4 Pe5 60. Ke2 h4 61. Td4 Kd6 62. Tf4 Th2+ 63. Ke3 Kc5 64. Ke4 Te2+ 65. Kf5 h3 66. Kxf6 h2 67. Th4 Te1 68. d6 Kxd6 69. Kf5 h1=D

0-1

Eind goed, al goed.

 

Wageningen

Paul Keres

Timman , J.H. (Jan) 2532 Breukelman , H.J. (Jan) 2363 z-w ½ – ½
Afek , Y. (Yochanan) 2239 Kerigan , D. (Demre) 2370 w-z 0 – 1
Oorebeek , E. (Erwin) 2225 Hertog ten, H.M. (Hugo) 2486 z-w 0 – 1
Eijk van, J.H.A. (Sander) 2371 Vermeulen , W. (Wesley) 2239 w-z ½ – ½
Torn , L.H. (Bert) 2174 Wemmers , X.A. (Xander) 2450 z-w 1 – 0
Franssen , J. (Jeroen) 2166 Kokje , J.J.I. (Joris) 2215 w-z ½ – ½
Stap , C.R.M. (Kees) 2051 Cornelisse , J.J.A. (John) 2173 z-w ½ – ½
Dam , H. (Hans) 1943 Rademakers , E.L. (Evert) 2251 w-z 0 – 1
Herwaarden van, A. (Arjen) 2060 Otte , M.W. (Marijn) 2168 z-w ½ – ½
Jonker , A.B. (Fred) 2129 Hommerson , P. (Paul) 2213 w-z 0 – 1
Gemiddelde Rating: 2189 Gemiddelde Rating: 2293 3½-6½

 

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd.